Stowarzyszenie Twórców Ludowych powstało z inicjatywy samych twórców w 1968 roku w Lublinie i jest związkiem twórczym zarejestrowanym na podstawie prawa o stowarzyszeniach. Obecnie organizacja zrzesza 2161 twórców ze wszystkich dyscyplin i ze wszystkich regionów kraju.

fot.Wieczerzak-II-Zjazd-ZG-STL
II Zjazd ZG STL, fot.Wieczerzak

Celem Stowarzyszenia Twórców Ludowych jest twórcze kultywowanie tradycji kultury ludowej we wszystkich dziedzinach i rodzajach plastyki, folkloru i literatury ludowej, popularyzacja najwartościowszych przejawów artystycznej twórczości ludowej, roztaczanie opieki nad twórcami ludowymi, ich reprezentacja oraz zbiorowe zarządzanie i ochrona powierzonych Stowarzyszeniu praw autorskich lub praw pokrewnych ( § 5 Statutu STL).

Historia Stowarzyszenia

3 lutego 1968 roku do Wydziału Spraw Wewnętrznych Prezydium WRN w Lublinie wpłynął wniosek o zarejestrowanie Stowarzyszenia Twórców Ludo­wych. Wniosek podpisali członkowie – założy­ciele, według kolejności podpisów: Bronisław Pie- trak, Jan Pocek, Jan Nadolny, Władysław Kuchta, Zygmunt Kupisz, Józef Skura, Piotr Krzykalski, Walenty Kunysz, Antoni Pieper, Jadwiga Litwi- niuk (po mężu Śniechowska), Stanisław Werem- czuk, Adela Jabłońska, Józef Małek, Roman Ro­siak, Włodzimierz Chećko, Aleksander Fijałkow­ski, Stanisław Szulc, Wacław Gutowski, Edward Bychawski.

7 marca Wydział Spraw Wewnętrznych PWRN w Lublinie zarejestrował STL na czas nie­ograniczony, wpisując je do rejestru stowarzy­szeń pod poz. 266 (decyzja SW-II-80/1/68). Teren działania STL objął cały obszar PRL, siedzibę Za­rządu Głównego umiejscowiono w Lublinie. STL zyskało osobowość prawną i możliwość zakłada­nia oddziałów na terenie kraju.

19 kwietnia odbyło się posiedzenie zespołu członków-założycieli STL, wybrano tymczasowy Zarząd Główny i powołano Biuro ZG. Preze­sem ZG został Bronisław Pietrak, wiceprezesem ds. pisarstwa ludowego – Piotr Krzykalski, wi­ceprezesem ds. plastyki i rzemiosła artystycz­nego – Aleksander Fijałkowski, sekretarzem Wła­dysław Kuchta. Pierwszą siedzibą biura stało się biurko w Wojewódzkim Domu Kultury na Za­mku w Lublinie. Pierwszymi pracownikami biura zostali Jerzy Szmagalski (kierownik) i Barbara Koter-Waksmundzka (księgowa).

27 – 28 maja odbył się w Lublinie Zjazd Twór­ców Ludowych. Udział w nim wzięło 70 twór­ców z 12 województw. Podczas zjazdu z prze­kształcenia Międzywojewódzkiego Klubu Pisarzy Ludowych w Lublinie powstało Stowarzyszenie Twórców Ludowych. Uchwalono Statut STL i wy­brano Zarząd Główny. Prezesem ZG został Bro­nisław Pietrak (kowal z Gutanowa), wicepreze­sami Czesława Konopka i Jan Pocek, sekretarzem Władysław Kuchta, członkami prezydium – Sta­nisław Buczyński i Aleksander Fijałkowski. Cele STL (por. Statut, cz. II, art. 5) określono m.in. jako kultywowanie tradycji ludowej twórczości w dziedzinie pisarstwa, plastyki i rzemiosła arty­stycznego; postanowiono popularyzować najwar­tościowsze przejawy twórczości ludowej i folk­loru oraz otoczyć opieką twórców ludowych. Re­feraty podczas zjazdu wygłosili: prof. dr Roman Reinfuss i Antoni Olcha.

STL uczestniczyło we współorganizowaniu I Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych oraz Kiermaszu Sztuki Ludowej w Kazimierzu nad Wi­słą, w którym wzięło udział 28 twórców.