XXXI Iłżecki Jarmark Sztuki Ludowej pod patronatem Stowarzyszenia Twórców Ludowych
XXXI Iłżecki Jarmark Sztuki Ludowej odbędzie się 9 sierpnia 2026 r. w Iłży. To wydarzenie o wieloletniej tradycji, którego ideą jest prezentacja, ochrona i popularyzacja rodzimej sztuki ludowej, rękodzieła oraz tradycyjnych zawodów i umiejętności rzemieślniczych.
Tegoroczna, 31. edycja Jarmarku odbywa się pod hasłem „Z natury ludowe – przyroda w sztuce ludowej i rękodziele”, zwracając szczególną uwagę na związki twórczości ludowej ze światem przyrody, naturalnymi materiałami, dawnymi technikami wytwarzania oraz lokalnym dziedzictwem kulturowym. Szczególne miejsce w programie wydarzenia zajmie również iłżecka tradycja garncarska i ceramiczna. Dodatkowy motyw konkursowy pn. „Glina, woda i ogień” nawiązuje do przypadającej w 2026 roku 100. rocznicy powstania Spółdzielni Wyrobów Garncarskich w Iłży.
Program XXXI Iłżeckiego Jarmarku Sztuki Ludowej obejmuje kiermasz twórczości ludowej i rękodzieła, warsztaty, pokazy tradycyjnych technik, prezentacje twórców oraz Przegląd Konkursowy Solistów, Kapel Ludowych i Zespołów Śpiewaczych. W ramach bloku „Na Ludowo” zaplanowano także ekspozycje, spotkania z twórcami i specjalistami oraz prezentacje współczesnych inspiracji kulturą ludową.
Szczególną wartością tegorocznego Jarmarku będzie udział depozytariuszy niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Swoją twórczość zaprezentują m.in. Świętokrzyskie Tkaczki, związane z wpisanymi w 2025 r. na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego „Tradycjami tkackimi Bodzentyna i okolic”, a także mistrzowie wikliniarstwa i plecionkarstwa – tradycji wpisanych w 2025 r. na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO. Na Jarmarku obecni będą również przedstawiciele ośrodka garncarskiego w Chałupkach, którego „Garncarstwo i ceramika figuralna ośrodka w Chałupkach” zostały w 2026 r. wpisane na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego.
Wydarzeniom towarzyszyć będą m.in. pokaz kulinarny Michała Fabiszewskiego – zwycięzcy V edycji programu „MasterChef”, mała wystawa plenerowa „Chałupnik”, wykłady i spotkania autorskie m.in. z Łukaszem Babulą z Muzuem w Iłży nt. Spółdzielni Wyrobów Garncarskich, jak i z dr Katarzyną Kraczoń z Stowarzyszenia Twórców ludowych nt. publikacji albumowych czyli pająki, pisanki i wycinanki ludowe.
O tradycyjne smaki Jarmarku zadbają wspaniałe Koła Gospodyń Wiejskich, które przygotują regionalne potrawy, domowe wypieki i lokalne specjały. Ich stoiska będą nie tylko kulinarną atrakcją wydarzenia, ale też okazją do spotkania z żywą tradycją, gościnnością i smakami przekazywanymi z pokolenia na pokolenie. Nie zabraknie swojskiej kuchni, domowych receptur i atmosfery prawdziwego, wiejskiego biesiadowania. Na uczestników Jarmarku czekać będzie również strefa pszczelarska, przygotowana z udziałem Koła Pszczelarzy w Iłży. Będzie to okazja do poznania tradycji pszczelarskich, pracy pszczelarzy oraz znaczenia pszczół dla przyrody i lokalnego środowiska. Nie zabraknie także pysznych miodów i produktów pszczelich, których będzie można spróbować i dowiedzieć się więcej o ich właściwościach oraz sposobach pozyskiwania.
O godz. 17:30 nastąpi ogłoszenie wyników konkursów i wręczenie nagród, a wieczorem wystąpi Piąty Żywioł Folk&Jazz – zespół został finalistą prestiżowego Konkursu Muzyki Folkowej Polskiego Radia „Nowa Tradycja” i zdobył Nagrodę Czwórki Polskiego Radia za wyjątkowe połączenie muzyki jazzowej z folkiem i prawdziwie zespołowe granie. Finałem Jarmarku będzie „Potańcówka nad Iłżanką” z Góralem Szczepanem – „Hej!”.
Nie zabraknie również atrakcji dla całych rodzin. Na najmłodszych czekać będą zabawy i animacje, a dodatkową atrakcją staną się przejażdżki konne. Jarmark będzie można połączyć także z wypoczynkiem nad iłżeckim zalewem – spacerem, chwilą relaksu nad wodą czy aktywnym wypoczynkiem. Dzięki temu wydarzenie będzie okazją nie tylko do spotkania ze sztuką i tradycją, ale również do rodzinnego spędzenia letniego dnia w Iłży.
XXXI Iłżecki Jarmark Sztuki Ludowej odbywa się dzięki szerokiemu wsparciu instytucji publicznych, samorządowych, kulturalnych, partnerów i sponsorów. Patronat honorowy nad wydarzeniem objęli: Marszałek Województwa Mazowieckiego Adam Struzik, Starosta Radomski oraz Burmistrz Iłży. Jarmark został również objęty patronatem przez ważne instytucje kultury i dziedzictwa, w tym Muzeum Wsi Radomskiej, Muzeum Wsi Kieleckiej oraz Muzeum Wsi Lubelskiej, a także Stowarzyszenie Twórców Ludowych. Współorganizatorami Jarmarku są Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi, Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Iłży oraz Muzeum Regionalne w Iłży, a partnerami m.in. Powiatowy Instytut Kultury, Mostowa oraz Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Wydarzenie współfinansują Samorząd Województwa Mazowieckiego, Powiat Radomski i Gmina Iłża, a wspierają je również sponsorzy, patroni medialni oraz liczne podmioty zaangażowane w jego organizację.
Z myślą o osobach potrzebujących chwili wyciszenia przygotowana zostanie także w ramach drugiego placów strefa, zlokalizowana poza głównym placem ze sceną i głośną muzyką. Będzie to spokojna przestrzeń przeznaczona m.in. dla dzieci i osób szczególnie wrażliwych na hałas, nadmiar bodźców czy dużą liczbę uczestników, w tym osób z ADHD i innymi szczególnymi potrzebami.
Towarzystwo Ochrony i Promocji Zawodów Ginących w Iłży
Organizator XXXI Iłżeckiego Jarmarku Sztuki Ludowej
