Maciej Ćwierzyk pochodził z górskich terenów i wychowywał się w rodzinie o artystycznych tradycjach. Swoje dorosłe życie związał z Wielkopolską: od 1969 roku mieszkał w Poznaniu Uprawnienia twórcy ludowego uzyskał w 1979 roku, a w 1981 roku został przyjęty do Stowarzyszenia Twórców Ludowych. W Oddziale Wielkopolskim STL pełnił funkcję prezesa (2003-2007). Przyznawano mu stypendia twórcze, m.in. Ministerstwa Kultury i Sztuki. Aktywnie uczestniczył w wydarzeniach o charakterze artystyczno-folklorystycznym.
Po pierwszych doświadczeniach ze sztuką Maciej Ćwierzyk uwagę swą skupił wyłącznie na rzeźbie w drewnie. Swoje prace po raz pierwszy pokazał na wystawie rzeźby ludowej w Myślenicach w 1970 roku. Dwa lata później w Poznaniu, prezentując swe prace na wystawie zorganizowanej przez MPiK odniósł ogromny sukces. Wystawa cieszyła się ogromnym zainteresowaniem, a jego prace dużym powodzeniem u nabywców.
Dorobek twórczy Macieja Ćwierzyka jest bogaty i różnorodny. Wykonywał rzeźby, płaskorzeźby, ołtarze, kapliczki, szopki. Tworzył w różnych formach i kompozycjach – od prostych do złożonych, wielofiguralnych, od niewielkich rozmiarów do monumentalnych. Podejmował też różnorodne tematy, tak świeckie, jak i religijne. Jest twórcą rzeźb sakralnych, zwłaszcza figuralnych, a także monumentalnych krzyży oraz ołtarzy. Wśród wielu wykonał m. in. ołtarz Świętej Rodziny w Stogach k. Gdańska, krucyfiks w kościele kapucynów w Gdańsku, postać Chrystusa Ukrzyżowanego w kościele parafii św. Mateusza na os. Orła Białego w Poznaniu, rzeźby w kaplicy Matki Bożej Siewnej w Otowie k. Poznania, a także rzeźby figuralne dla kościoła w Veen i dla szpitala górniczego w Bottrop (w Niemczech).
Jego rzeźby o tematyce świeckiej zwykle odtwarzają obrazy współczesnej i dawnej wsi polskiej i małego miasteczka. Są to sceny życia i codziennego, i odświętnego, z reguły sielankowe. Powstała ciekawa plejada postaci kobiet i mężczyzn, bądź to w strojach ludowych, bądź to (i najczęściej) wyposażonych w różne rekwizyty charakterystyczne dla poszczególnych zawodów albo zajęć takich, jak praca w domu, w gospodarstwie, w polu albo jak wypoczynek, biesiada, zabawa. Przykładowe tematy to: pasterz, kucharz, nosiwoda, gazownik, kowal, żołnierz, piwowar czy wesele, biesiada w karczmie. Powstały także całe cykle, jak na przykład muzykanci wiejskich kapel: flecista, basista, harmonista, skrzypek. W pracach tych często bazował na folklorze regionu wielkopolskiego, ale także odwoływał się do folkloru góralskiego.
Artysta swoje prace wykonywał z drewna liściastego, głównie lipowego, wierzbowego, brzozowego. Niekiedy pozostawiał drewno surowe, niekiedy malował je farbami w bardzo intensywnych barwach, a czasami (jak przy płaskorzeźbach) pokrywa naturalnym woskiem ochronnym, nadającym im delikatnego połysku. Jego rzeźby są bardzo ekspresyjne. Wyróżniają się też niezwykłą dbałością artysty w wydobyciu z drewna wszelkich szczegółów, a w szczególności rysów i mimiki twarzy. Rzeźbione postacie są masywne i charakteryzują się bujnymi, często karykaturalnymi, kształtami. Emanuje z nich radość, witalność i humor. Artysta wykształcił swój własny styl, a tym samym sprawił, że jego prace są zawsze niepowtarzalne i rozpoznawalne.
Jego prace prezentowane były na wystawach, konkursach, przeglądach rzeźby ludowej w kraju i za granicą. Wiele z nich trafiło do polskich i zagranicznych kolekcji muzealnych i prywatnych. Znajdują się one m.in. w: Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy, Muzeum Kultur Świata – oddziale Muzeum Narodowego w Poznaniu, Państwowym Muzeum na Majdanku, Muzeum Ziemi Wałeckiej w Wałczu, Muzeum Narodowym Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie.
Swój bogaty dorobek kilkudziesięcioletniej pracy twórczej poddawał weryfikacji biorąc udział w konkursach zdobywając nagrody i wyróżnienia. Maciej Ćwierzyk do końca pozostawał artystą aktywnym. Jego bogaty i różnorodny dorobek artystyczny został utrwalony i zachowany w kolekcjach muzealnych, w mediach (np. film oświatowy Kultura na ludowo: Twórcy Ludowi w Wielkopolsce – TVP Kraków, 2022 r.), w publikacjach katalogowych i w niezliczonych notatkach prasowych.
- Nagroda Wydziału Kultury PWRN, Poznań, 1973;
- Odznaka Honorowa „Za Zasługi w Rozwoju Województwa Poznańskiego”, 1982;
- Srebrny Krzyż Zasługi, 2005.
Konkursy:
- Współczesna Rzeźba ludowa Karpat Polskich, Nowy Sącz, 1972, dyplom;
- Konkurs na „Sztukę ludową województwa poznańskiego”, wyróżnienie;
- Pamiątkę Miasta Poznania, 1974, III nagroda;
- Konkursie na Wyroby Ludowe z Drewna, Warszawa, Cepelia, 1977, wyróżnienie;
- I Ogólnopolskim Konkursie na szopkę bożonarodzeniową, Wałcz, 1995, nagroda.
Bibliografia i źródła:
- Maciej Ćwierzyk, opr. A. Skibińska, https://wielkopolscytworcy.wordpress.com/maciej-cwierzyk/.
- Materiały i dokumenty zgromadzone w teczce osobowej artysty, Archiwum STL w Lublinie.
