Twórcy ludowi - Oddział Piotrkowski - Zofia Pacan

Zofia Pacan

Hafty Koronki Kwiaty z bibuły Pisanki Wycinanki Oddział Piotrkowski

Kontakt:

Bielowice, woj. łódzkie
tel. 506 070 248

Zofia Pacan (ur. 1949 r.) to niezwykle utalentowana i aktywna twórczyni, kontynuatorka rodzinnych i regionalnych tradycji w zakresie haftu, koronczarstwa, plastyki obrzędowej i zdobniczej. Pochodzi z opoczyńskiej wsi, w której tradycje regionalnej sztuki są obecne i kontynuowane.

Zofia Pacan wrażliwość artystyczną i umiejętności nabyła w domu rodzinnym ucząc się i tworząc pod okiem matki Franciszki Jobczyk. Od dzieciństwa wykonywała ozdoby z bibuły – pająki, kwiaty, bukiety, koronki obrazów, palmy wielkanocne, opoczyńskie wycinanki:  rózgi, kwadraty, gwiazdy, lalki – dekoracje typowe dla poszczególnych okresów roku obrzędowego i zdobnictwa opoczyńskiej wsi. W jej artystycznym dorobku uznanie wzbudzają wierne miejscowej tradycji estetycznej koronki i hafty krzyżykowe, którymi ozdabia obrusy, serwety, ręczniki oraz chusteczki i koszule regionalnego stroju kobiecego i męskiego. Wykonuje także pisanki techniką batikową, nanosząc na nie bielowickie motywy roślinne i geometryczne, ornamenty wiatraczka, gwiazdki, zawijaska, jednolitego barwienia na czarno, bordowo, granatowo i zielono. Przez wiele lat współpracowała ze Spółdzielnią Rękodzieła Ludowego i Artystycznego „Opocznianka”. Zdobyte umiejętności, wiedzę i artystyczne doświadczenia przekazuje swoim córkom. Uczestniczy w wielu imprezach propagujących rękodzieło i sztukę ludową: konkursach, kiermaszach, targach, warsztatach twórczych w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie, Łódzkim Domu Kultury, Katedrze Etnologii w Łodzi oraz w lekcjach muzealnych, podczas których prezentuje swoje umiejętności w kontekście Opoczyńskiej kultury regionalnej. Jej twórczość prezentowana była na ponad trzydziestu wystawach i festiwalach sztuki ludowej w kraju i za granicą (Szwecji, Belgii, Austrii, Włoszech, Hiszpanii, Słowacji i na Łotwie).

Prace Zofii pacan znajdują się w wielu muzealnych kolekcjach etnograficznych: w Łodzi, Opocznie, Tomaszowie Mazowieckim, Warszawie, Toruniu, Lublinie.

Do Stowarzyszenia Twórców Ludowych należy od 1978 r. a w latach 1994-2019 pełniła funkcję prezesa Oddziału Piotrkowskiego STL.

Odznaczenia, nagrody:

Nagroda im. O. Kolberga – 2003 r.

W 1997 roku została nagrodzona Medalem Andrzeja Frycza Modrzewskiego, w 2002 roku otrzymała Srebrny Krzyż Zasługi, a w 2014 roku srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Wystawy:

Wystawy zbiorowe, pokonkursowe w Piotrkowie Tryb., Tomaszowie Maz., Łodzi, Lublinie, Warszawie, Opocznie

Konkursy:

1977, 1979, 1984, 1986 – konkurs  „Sztuka ludowa woj. piotrkowskiego” – org. Muzeum Okręgowe w Piotrkowie Trybunalskim – I nagrody, 1980 r. – II nagroda, 1987 i 1989  r. – I nagrody, 1996, 1997 r. – I nagrody,

1979, 1980, 1981, 1982, 1983,  – konkurs „Pisanki – Kraszanki” oraz Konkurs „Haft płaski – rysowany” – org. Spółdzielnia Pracy Rękodzieła Ludowego i Artyst. „Opocznianka” – I nagrody,

1987 r. – ogólnopolski konkurs „Pisanki i Palmy Wielkanocne” – Lublin – III nagroda,

1995 r. – konkurs „Tradycyjne wzory i techniki we współczesnym hafcie” – Łódź – I nagroda,

1997 r. – ogólnopolski konkurs „Jajka i Święconki Wielkanocne” – Warszawa – I nagroda,

1997 i 1999 r. – woj. konkurs rękodzieła ludowego „Rol Szansa” – Piotrków Trybunalski – I nagrody, 1998 r. – II nagroda,  2000 r. – III nagroda, 2001 r – II nagroda

1999 r. – konkurs „Ludowe Palmy i Pisanki Wielkanocne” – Muzeum w Tomaszowie Maz. – I nagroda,

2001 r. – konkurs „Ludowe tkaniny, hafty i koronki regionu rawsko-opoczyńskiego” – Muzeum w Tomaszowie Maz. – I nagroda

Źródła i bibliografia:

Ankieta personalna, teczka osobowa – Archiwum STL