Janina Boroś (ur. 1930 r.) należy do Stowarzyszenia Twórców Ludowych od 1997 r. w dziedzinie plastyki obrzędowej (pisanki, palmy), plastyki zdobniczej (wycinanka, ozdoby choinkowe) i poezji. Twórczością ludową zajmuje się od pięćdziesięciu lat, a swoje umiejętności przejęła od matki.
Twórczyni szuka inspiracji w środowisku wiejskim, jego tradycjach, tak bogatych w regionie Lubelszczyzny, związkach z naturą, Jej prace wyróżniają się starannością technicznego wykonania ale też walorami kolorystycznymi. Odznaczają się dużym wyczuciem kompozycji i inwencją twórczą. Należy niewątpliwie do najzdolniejszych twórców regionu Krasnostawskiego, ale jest zarazem skromna i pracowita, ciągle poszukująca nowych rozwiązań i nowych tematów.
Swoje prace autorka prezentowała na wystawach w całej Polsce a także na targach i kiermaszach sztuki ludowej.
Prace Janiny Boroś znajdują się w zbiorach muzeów w całej Polsce oraz w wielu prywatnych kolekcjach w kraju i zagranicą.
Poza działalnością artystyczną udziela się także dla lokalnego środowiska, od kilkunastu lat prowadzi warsztaty plastyczne dla dzieci i młodzieży. Organizuje pokazy plastyki obrzędowej i zdobniczej w szkołach i instytucjach kultury, opowiada o życiu wsi. Kilkakrotnie brała udział w warsztatach etnograficznych w ramach Akademii Sztuki Ludowej w Galerii Wystawienniczej Stowarzyszenia Twórców Ludowych w Lublinie.
Odznaczenia, nagrody:
- Honorowa Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”, 2003.
- Powiatowa Nagroda „Kultura 2012”, 2012.
- Nagroda Kulturalna Województwa Lubelskiego, 2015.
- Złoty Krzyż Zasługi, 2016.
- Odznaka Honorowa „Zasłużony dla Województwa Lubelskiego”, 2018.
- Nagroda Jubileuszowa Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, 2020.
- Nagroda im. Oskara Kolberga „Za zasługi dla kultury ludowej”, 2025.
Wystawy:
- Sztuka ludowa: kraski i pająki, Muzeum Regionalne w Krasnymstawie, 2026, wystawa zbiorowa.
Konkursy:
- Powiatowy Konkurs „Palma i Pisanka Wielkanocna”, Krasnystaw, za pisankę otrzymała: I nagrodę (2010, 2007,2004, 2003, 2002, 2001); II nagrodę (2019, 2015, 2011, 2008, 2005, 1999) oraz III nagrodę (2017, 2016, 2014, 2012), natomiast za palmę: II nagrodę (2010, 2005, 2004) i III nagrodę (2011, 2008, 2007, 2025).
- Przegląd Twórczości Ludowej w Krasnymstawie, w kategorii plastyka obrzędowa i zdobnicza: otrzymała I nagrodę (2018, 2014, 2013, 2008, 2006, 2002); II nagrodę (2022, 2017, 2010, 2009, 2004, 2001, 2000, 1997); III nagrodę (2021, 2003) oraz wyróżnienie (2019 zarówno obrzędowa jak i zdobnicza); w kategorii wycinankarstwo: I nagrodę (2023, 2020, 2015, 2025) oraz II nagrodę (2019);
- Ogólnopolski Konkurs Poetycki im. Sabiny Derkaczewskiej „Snuje się nitka życia przez świat”, Krasnystaw, III nagroda (2012) oraz wyróżnienie (2017, 2011, 2010, 2009).
- I Wojewódzki Konkurs na Palmę i Pisankę, Lublin, 2019 – wyróżnienie za pisankę.
- VII Konkurs Sztuki Ludowej „Ażurowe piękno. W świecie koronki i wycinanki”, Częstochowa, 2018 – III miejsce w kategorii „Tradycja” za wycinanki „Firanka z ptaszkami” i „Firanka z kwiatami”.
Źródła i bibliografia:
- Ankieta personalna, teczka osobowa, Archiwum STL, Lublin.
- Onochin Paweł, Janina Boroś, https://www.nagrodakolberg.pl/laureaci-janina_boros.
- Przegląd twórczości ludowej Janiny Boroś w Krasnymstawie, „Twórczość Ludowa” 2015, nr 3-4, s. 65.
